Statut ZHP

(tekst jednolity) uchwalony przez XXXII Zjazd ZHP

ROZDZIAŁ 1.
Nazwa, teren działania, siedziba

§ 1
1. Związek Harcerstwa Polskiego jest stowarzyszeniem i posiada osobowość prawną. Związek Harcerstwa Polskiego może używać skrótu ZHP.
2. ZHP działa na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.
3. W wyjątkowych wypadkach ZHP może działać za granicą z ograniczeniami wynikającymi z § 15 ust. 5.
4. Siedzibą władz naczelnych ZHP jest miasto stołeczne Warszawa.


ROZDZIAŁ 2.
Charakter ZHP; cele i środki działania

§ 2
1. ZHP jest wychowawczym, patriotycznym, dobrowolnym i samorządnym stowarzyszeniem otwartym dla wszystkich bez względu na pochodzenie, rasę czy wyznanie.
2. Postanowienia Statutu, w których mowa o harcerzu, instruktorze, seniorze i działaczu, stosuje się odpowiednio do harcerek, instruktorek, seniorek i działaczek.
3. Wychowanie w ZHP opiera się na normach moralnych, wywodzących się z uniwersalnych, kulturowych i etycznych wartości chrześcijańskich, kształtuje postawy szacunku wobec każdego człowieka, uznając system wartości duchowych za sprawę osobistą każdego członka Związku.
4. ZHP jest członkiem światowej rodziny skautowej zrzeszonej w Światowej Organizacji Ruchu Skautowego (WOSM), Światowym Stowarzyszeniu Przewodniczek i Skautek (WAGGGS) i Międzynarodowym Bractwie Skautów i Przewodniczek (ISGF), działa zgodnie z zasadami, celami i metodą, wprowadzonymi przez założyciela skautingu Roberta Baden-Powella i rozwiniętymi przez Andrzeja Małkowskiego.

§ 3
Za główne cele swojego działania ZHP uznaje:
1) stwarzanie warunków do wszechstronnego, intelektualnego, społecznego, duchowego, emocjonalnego i fizycznego rozwoju człowieka,
2) nieskrępowane kształtowanie osobowości człowieka odpowiedzialnego, przy poszanowaniu jego prawa do wolności i godności, w tym wolności od wszelkich nałogów,
3) upowszechnianie i umacnianie w społeczeństwie przywiązania do wartości: wolności, prawdy, sprawiedliwości, demokracji, samorządności, równouprawnienia, tolerancji i przyjaźni,
4) stwarzanie warunków do nawiązywania i utrwalania silnych więzi międzyludzkich ponad podziałami rasowymi, narodowościowymi i wyznaniowymi,
5) upowszechnianie wiedzy o świecie przyrody, przeciwstawianie się jego niszczeniu przez cywilizację, kształtowanie potrzeby kontaktu z nieskażoną przyrodą.

§ 4
1. Metoda harcerska to sposób działania odznaczający się:
– pozytywnością,
– indywidualnością,
– wzajemnością oddziaływań,
– dobrowolnością i świadomością celów,
– pośredniością,
– naturalnością,
będący jednocześnie systemem wspierania samorozwoju zuchów, harcerzy i instruktorów przez:
– Przyrzeczenie i Prawo,
– uczenie w działaniu,
– uczestnictwo w małych grupach,
– stale doskonalony i stymulujący program.
2. ZHP realizuje cele przez harcerski system wychowawczy rozumiany jako jedność zasad harcerskiego wychowania, metody i programu, w którym istotną rolę odgrywa osobisty przykład instruktora.
3. Zasady harcerskiego wychowania to: służba, braterstwo, praca nad sobą.
4. Program działania powstaje samorządnie w drużynach oraz w innych podstawowych jednostkach organizacyjnych ZHP.

§ 5
1. Dla osiągnięcia swoich celów ZHP:
1) zrzesza swoich członków w podstawowych jednostkach organizacyjnych i prowadzi wśród nich całoroczną działalność oświatowo-wychowawczą, posługując się charakterystycznymi dla ZHP formami pracy,
2) organizuje przedsięwzięcia związane z ochroną środowiska naturalnego, rozwojem zainteresowań i specjalności, działalnością w zakresie kultury, kultury fizycznej i sportu,
3) troszczy się o tradycje i dziedzictwo narodowe, kształtuje postawy patriotyczne,
4) działa na rzecz obrony narodowej i bezpieczeństwa powszechnego,
5) wypowiada się w sprawach dzieci i młodzieży,
6) inicjuje programy profilaktyczne, antyalkoholowe i przeciwdziałające uzależnieniom,
7) podejmuje zadania w zakresie pomocy społecznej, w tym także poprzez prowadzenie działalności charytatywnej i opiekuńczej,
8) prowadzi rehabilitację i rewalidację dzieci niepełnosprawnych, a także resocjalizację dzieci nieprzystosowanych społecznie,
9) prowadzi kształcenie kadry instruktorskiej,
10) prowadzi działalność wydawniczą, radiową i informacyjną,
11) tworzy ośrodki oraz placówki oświatowo-wychowawcze, opiekuńczo-wychowawcze, naukowo-badawcze i kulturalne,
12) prowadzi działalność międzynarodową, w tym działalność na rzecz integracji europejskiej,
13) działa na rzecz promocji zdrowego trybu życia,
14) upowszechnia ideę wolontariatu,
15) prowadzi działalność gospodarczą oraz gromadzi fundusze,
16) organizuje letni i zimowy wypoczynek w formach wyjazdowych i w miejscu zamieszkania.
2. ZHP realizuje swoje cele oraz prowadzi działalność wychowawczą opartą na metodzie harcerskiej także wśród osób niezrzeszonych w ZHP.

§ 6
Harcerskie wartości wychowawcze ZHP określa: Obietnica i Prawo Zucha, Przyrzeczenie i Prawo Harcerskie oraz Zobowiązanie Instruktorskie.

Obietnica Zucha:
Obiecuję być dobrym zuchem, zawsze przestrzegać Prawa Zucha.

Prawo Zucha:
1. Zuch kocha Boga i Polskę.
2. Zuch jest dzielny.
3. Zuch mówi prawdę.
4. Zuch pamięta o swoich obowiązkach.
5. Wszystkim jest z zuchem dobrze.
6. Zuch stara się być coraz lepszy.

Przyrzeczenie Harcerskie:
Mam szczerą wolę całym życiem pełnić służbę Bogu i Polsce, nieść chętną pomoc bliźnim i być posłuszną/posłusznym Prawu Harcerskiemu.

Prawo Harcerskie:
1. Harcerz sumiennie spełnia swoje obowiązki wynikające z Przyrzeczenia Harcerskiego.
2. Na słowie harcerza polegaj jak na Zawiszy.
3. Harcerz jest pożyteczny i niesie pomoc bliźnim.
4. Harcerz w każdym widzi bliźniego, a za brata uważa każdego innego harcerza.
5. Harcerz postępuje po rycersku.
6. Harcerz miłuje przyrodę i stara się ją poznać.
7. Harcerz jest karny i posłuszny rodzicom i wszystkim swoim przełożonym.
8. Harcerz jest zawsze pogodny.
9. Harcerz jest oszczędny i ofiarny.
10. Harcerz jest czysty w myśli, w mowie i uczynkach; nie pali tytoniu i nie pije napojów alkoholowych.

Zobowiązanie Instruktorskie:
Przyjmuję obowiązki instruktorki/instruktora Związku Harcerstwa Polskiego. Jestem świadoma/świadomy odpowiedzialności harcerskiego wychowawcy i opiekuna. Będę dbać o dobre imię harcerstwa, przestrzegać Statutu ZHP, pracować nad sobą, pogłębiać swoją wiedzę i umiejętności. Wychowam swego następcę. Powierzonej przez Związek Harcerstwa Polskiego służby nie opuszczę samowolnie.

§ 7
1. ZHP współpracuje z organami władzy publicznej, administracji rządowej i samorządowej, placówkami oświaty i wychowania, Wojskiem Polskim, Kościołem katolickim i innymi kościołami oraz związkami wyznaniowymi, a także z organizacjami społecznymi, których cele i działalność nie są sprzeczne z celami ZHP.
2. ZHP korzysta ze wsparcia rodziców i pomocy ruchu przyjaciół harcerstwa.
3. Zasady działania ruchu przyjaciół harcerstwa określa Rada Naczelna ZHP.




§ 8
1. ZHP jest stowarzyszeniem niezależnym ideowo i organizacyjnie od partii, ruchów i organizacji o charakterze politycznym.
2. Nie można wykorzystywać struktur ani symboli ZHP do prowadzenia działalności politycznej.

§ 9
1. ZHP utrzymuje kontakty z dziećmi i młodzieżą polonijną oraz Polakami mieszkającymi poza granicami kraju.
2. ZHP współdziała z organizacjami skautowymi zrzeszonymi w WOSM, WAGGGS i ISGF.
3. ZHP może współpracować także z innymi organizacjami, zwłaszcza dziecięcymi i młodzieżowymi w innych państwach oraz z organizacjami międzynarodowymi, których cele i działalność nie są sprzeczne z celami ZHP.


ROZDZIAŁ 3.
Hymn, odznaki, symbole, mundury organizacyjne

§ 10
Hymnem ZHP jest pierwsza zwrotka wraz z refrenem pieśni „Wszystko, co nasze, Polsce oddamy”.

§ 11
1. Odznakami organizacyjnymi ZHP są:
1) dla zuchów – znaczek zucha przedstawiający główkę białego orła i żółtą tarczę wschodzącego słońca na niebieskim tle; podstawą odznaki jest czerwony prostokąt z napisem „ZUCH”,
2) dla pozostałych członków zwyczajnych ZHP, którzy złożyli Przyrzeczenie Harcerskie – tradycyjny Krzyż Harcerski, wzorowany na orderze Virtuti Militari, z lilijką w środku i wieńcem z liści dębowych i laurowych, wplecionym w ramiona, oraz napisem „CZUWAJ”.
2. Tradycyjnym znakiem ZHP jest harcerska lilijka z inicjałami hasła filaretów: Ojczyzna, Nauka, Cnota, oraz inicjałami ZHP na przewiązce.
3. Odznakami przynależności członków ZHP do WOSM, WAGGGS i ISGF są noszone na mundurze symbole tych organizacji.
4. Wzory odznak, odznaczeń organizacyjnych i innych symboli ZHP oraz sposób ich używania określa Główna Kwatera ZHP.

§ 12
1. ZHP posiada sztandar i banderę.
2. Prawo posiadania sztandaru przysługuje także chorągwiom, hufcom, szczepom, związkom drużyn oraz podstawowym jednostkom organizacyjnym ZHP.
3. Wzory sztandarów i zasady ich przyznawania oraz wzór bandery i prawo jej posiadania określa Główna Kwatera ZHP.

§ 13
1. Podstawowym ubiorem organizacyjnym członków ZHP jest mundur.
2. Wzory mundurów i innych strojów organizacyjnych oraz sposoby ich używania określa Główna Kwatera ZHP.
§ 14
Jednostki organizacyjne ZHP mogą posiadać nazwy i imiona. Zasady i tryb przyjmowania nazw i imion określa Rada Naczelna ZHP.


ROZDZIAŁ 4.
Członkostwo ZHP

§ 15
1. Członkiem ZHP może zostać każdy, kto wyrazi wolę przynależności do ZHP i działania zgodnego z zasadami Związku.
2. Członkostwo ZHP powstaje z chwilą wyrażenia woli przynależności do ZHP i uzyskania przydziału służbowego.
3. Osoby do lat 16 mogą należeć do ZHP za zgodą rodziców lub opiekunów prawnych.
4. Cudzoziemcy, mieszkający stale lub czasowo w Polsce, mogą być członkami ZHP.
5. Osoby pochodzenia polskiego, mieszkające czasowo za granicą, mogą należeć do jednostek ZHP prowadzących działalność za granicą za zgodą właściwej terytorialnie organizacji skautowej, należącej do WOSM i/lub WAGGGS.

§ 16
1. Członkowie ZHP dzielą się na:
1) członków zwyczajnych,
2) członków wspierających.
2. Nie można być w tym samym czasie członkiem zwyczajnym i członkiem wspierającym.

§ 17
1. Członkami zwyczajnymi są w szczególności: zuchy, harcerze, instruktorzy i seniorzy.
2. Zuchem zostaje się po złożeniu Obietnicy Zucha.
3. Harcerzem zostaje się po złożeniu Przyrzeczenia Harcerskiego.
4. Instruktorem zostaje się po złożeniu Zobowiązania Instruktorskiego, złożywszy uprzednio Przyrzeczenie Harcerskie. Instruktorem może zostać osoba, która ukończyła 16 lat.
5. Podział członków zwyczajnych ze względu na wymagania metodyczne i organizacyjne oraz związane z tym nazewnictwo określa Rada Naczelna ZHP.

§ 18
1. Członkami wspierającymi są:
1) działacze,
2) osoby prawne, w szczególności stowarzyszenia przyjaciół harcerstwa.
2. Działaczami są osoby pełnoletnie wyrażające wolę stałej współpracy i pomocy jednostkom organizacyjnym ZHP.

§ 19
1. Członkowie ZHP mają przydział służbowy.
2. Zasady przydziału służbowego członków i tryb postępowania w sprawach związanych z przydziałem służbowym określa Główna Kwatera ZHP.





§ 20
1. Członkowie ZHP mają prawo:
1) brać udział we wszystkich formach pracy harcerskiej, w szczególności uczestniczyć w życiu jednostki organizacyjnej ZHP, do której mają przydział służbowy,
2) wypowiadać się i zgłaszać wnioski w sprawach dotyczących ZHP,
3) korzystać z urządzeń, sprzętu, placówek i świadczeń ZHP, na zasadach określonych przez Związek.
2. Członkowie zwyczajni mają ponadto prawo noszenia munduru i odznak organizacyjnych ZHP.
3. Instruktorzy mają ponadto prawo do przyjmowania Obietnicy Zucha, Przyrzeczenia Harcerskiego i Zobowiązania Instruktorskiego.

§ 21
1. Członkowie ZHP mają obowiązek:
1) dbać o dobre imię i dobro Związku,
2) kierować się zasadami określonymi w Prawie i Obietnicy Zucha oraz Prawie i Przyrzeczeniu Harcerskim,
3) stosować się do postanowień Statutu ZHP oraz przestrzegać przepisów i regulaminów ZHP,
4) brać czynny udział w życiu ZHP,
5) opłacać regularnie składki członkowskie.
2. Instruktorzy mają ponadto obowiązek kierowania się zasadami określonymi w Zobowiązaniu Instruktorskim oraz szczególnej troski o powierzone im dzieci i młodzież, zwłaszcza o ich zdrowie i bezpieczeństwo.

§ 22
1. Funkcjami instruktorskimi są funkcje, które:
1) służą bezpośrednio realizacji celów działania ZHP,
2) nie mają charakteru dorywczego.
2. Funkcjami instruktorskimi są:
1) funkcja drużynowego lub kierującego podstawową jednostką organizacyjną oraz inne funkcje powierzane w trybie mianowania przez właściwego komendanta hufca, komendanta chorągwi lub Naczelnika ZHP,
2) funkcje członków władz ZHP powierzane w trybie wyboru.
3. Powierzanie funkcji harcerskiego kapelana następuje w trybie mianowania przez właściwego komendanta hufca, komendanta chorągwi lub Naczelnika ZHP za zgodą odpowiednich władz kościelnych.
4. Funkcję instruktorską może pełnić instruktor. W uzasadnionych wypadkach komendant hufca może dopuścić do pełnienia funkcji instruktorskiej członka zwyczajnego nie będącego instruktorem, który ukończył 16 lat i posiada odpowiednie kwalifikacje instruktorskie.
5. Dla osób niepełnoletnich pełniących funkcję instruktorską komendant hufca wyznacza pełnoletniego opiekuna.
6. Instruktorzy posiadają stopnie instruktorskie. System stopni instruktorskich, zasady ich zdobywania i wymagania z nimi związane uchwala Rada Naczelna ZHP.





§ 23
1. Właściwy komendant hufca, komendant chorągwi lub Naczelnik ZHP zalicza instruktorom corocznie służbę instruktorską.
2. Od decyzji w sprawie zaliczania służby instruktorskiej przysługuje odwołanie do sądu harcerskiego.
3. Szczegółowy tryb postępowania w sprawach zaliczenia służby instruktorskiej określa Rada Naczelna ZHP.

§ 24
1. Za osiągnięcia w pracy Związku członkowie ZHP mogą być wyróżniani i nagradzani.
2. Najwyższym wyróżnieniem organizacyjnym ZHP jest „Krzyż za Zasługi dla ZHP”.
3. Zasady wyróżniania i nagradzania członków ZHP określa Rada Naczelna ZHP.

§ 25
Członkostwo ZHP ustaje na skutek:
1) wystąpienia z ZHP,
2) skreślenia z listy członków ZHP,
3) wykluczenia z ZHP.

§ 26
Wystąpienie z ZHP następuje w drodze złożenia stosownego oświadczenia:
1) przez członka zwyczajnego nie będącego instruktorem i nie pełniącego funkcji instruktorskiej – osobie kierującej podstawową jednostką organizacyjną ZHP,
2) przez członka zwyczajnego nie będącego instruktorem i pełniącego funkcję instruktorską, instruktora lub członka wspierającego – właściwemu komendantowi hufca, komendantowi chorągwi lub Naczelnikowi ZHP.

§ 27
1. Skreślenie z listy członków może nastąpić w wypadku niewypełniania obowiązków członkowskich, w tym nieopłacania składek członkowskich przez okres co najmniej 6 miesięcy, a w stosunku do instruktorów również w wypadku braku zaliczenia służby instruktorskiej przez kolejne 2 lata.
2. Decyzję o skreśleniu z listy członków ZHP, po wcześniejszym uprzedzeniu o takim zamiarze i umożliwieniu złożenia wyjaśnień, podejmują w stosunku do:
1) członków zwyczajnych nie będących instruktorami i nie pełniących funkcji instruktorskich – osoba kierująca podstawową jednostką organizacyjną ZHP,
2) członków zwyczajnych nie będących instruktorami i pełniących funkcje instruktorskie, instruktorów i członków wspierających – właściwy komendant hufca, komendant chorągwi lub Naczelnik ZHP.
3. Od decyzji o skreśleniu z listy członków ZHP przysługuje prawo odwołania na zasadach określonych w § 29.

§ 28
1. Wobec członków ZHP naruszających postanowienia Statutu mogą być stosowane następujące kary:
1) w stosunku do członków zwyczajnych nie będących instruktorami i nie pełniących funkcji instruktorskich oraz w stosunku do członków wspierających:
a) upomnienie,
b) nagana,
c) wykluczenie z ZHP;
2) w stosunku do instruktorów oraz członków zwyczajnych nie będących instruktorami i pełniących funkcje instruktorskie ponadto pozbawienie, na okres do 4 lat, całości lub części praw członkowskich.
2. Uprawnionymi do stosowania kar są:
1) w stosunku do członków zwyczajnych nie będących instruktorami i nie pełniących funkcji instruktorskich – osoba kierująca podstawową jednostką organizacyjną ZHP,
2) w stosunku do instruktorów oraz członków zwyczajnych nie będących instruktorami i pełniących funkcje instruktorskie – właściwy komendant hufca, komendant chorągwi lub Naczelnik ZHP w zakresie upomnienia i nagany oraz pozbawienia praw członkowskich, a właściwy sąd harcerski w zakresie wszystkich kar,
3) w stosunku do członków wspierających – właściwy komendant hufca, komendant chorągwi lub Naczelnik ZHP w zakresie wszystkich kar.
3. Obwinionemu przysługuje prawo złożenia wyjaśnień przed zastosowaniem kary.
4. Właściwy komendant hufca, komendant chorągwi lub Naczelnik ZHP może zawiesić instruktora lub członka zwyczajnego nie będącego instruktorem i pełniącego funkcję instruktorską w pełnieniu określonych funkcji oraz w prawach członka ZHP do czasu zakończenia postępowania, jeśli ze względu na rodzaj przewinienia przemawiają za tym względy wychowawcze lub dobro Związku i pod warunkiem jednoczesnego skierowania sprawy do sądu harcerskiego.
5. Kara upomnienia lub nagany ulega zatarciu po upływie roku od prawomocnego ukarania a kara pozbawienia praw członkowskich – po upływie roku od jej zakończenia.
6. Wykluczenie z ZHP powoduje pozbawienie praw członkowskich, utratę stopni i odznak organizacyjnych.
7. Wykluczonemu z ZHP decyzją sądu harcerskiego przysługuje prawo ponownego ubiegania się o członkostwo w ZHP po upływie trzyletniej karencji i po uzyskaniu pozytywnej opinii sądu, który orzekł o wykluczeniu.

§ 29
1. Skreślonemu z listy członków ZHP oraz ukaranemu przysługuje prawo odwołania w terminie 14 dni od dnia powiadomienia:
1) od decyzji osoby kierującej podstawową jednostką organizacyjną ZHP podjętych wobec członka zwyczajnego nie będącego instruktorem – do właściwego komendanta hufca lub komendanta chorągwi,
2) od decyzji komendanta hufca, komendanta chorągwi lub Naczelnika ZHP podjętych wobec instruktora – do właściwego sądu harcerskiego,
3) od decyzji komendanta hufca, komendanta chorągwi lub Naczelnika ZHP podjętych wobec członka zwyczajnego nie będącego instruktorem i pełniącego funkcję instruktorską oraz wobec członka wspierającego – odpowiednio do komendanta chorągwi, Naczelnika ZHP lub Głównej Kwatery ZHP,
4) od orzeczenia sądu harcerskiego – do sądu harcerskiego właściwego do rozpatrzenia odwołania.
2. Od decyzji podjętych w trybie odwoławczym odwołanie nie przysługuje.








ROZDZIAŁ 5.
Struktura ZHP

§ 30
1. Podstawowymi jednostkami organizacyjnymi ZHP są:
1) gromady, drużyny lub kręgi skupiające członków zwyczajnych,
2) inne jednostki działające na zasadach drużyny lub kręgu.
2. Rozpoczęcie działalności podstawowej jednostki organizacyjnej ZHP wymaga zgody właściwego komendanta hufca. W szczególnie uzasadnionych wypadkach utworzenie podstawowej jednostki organizacyjnej może nastąpić także za zgodą komendanta chorągwi albo Naczelnika ZHP.
3. Gromadą lub drużyną kieruje drużynowy. Drużynowych mianuje rozkazem właściwy komendant hufca, komendant chorągwi lub Naczelnik ZHP.
4. Kręgiem kieruje jego przewodniczący lub komendant wybierany przez krąg i mianowany przez właściwego komendanta hufca, komendanta chorągwi lub Naczelnika ZHP.
5. Szczegółowe zasady tworzenia i działania gromad, drużyn, kręgów i innych podstawowych jednostek organizacyjnych określa Główna Kwatera ZHP, a zatwierdza Rada Naczelna ZHP.

§ 31
1. Podstawowe jednostki organizacyjne ZHP działające w jednym środowisku mogą łączyć się w szczepy oraz gminne lub inne związki drużyn. Utworzenie szczepu i związku drużyn zatwierdza komenda hufca.
2. Szczegółowe zasady tworzenia i działania szczepów i związków drużyn określa Główna Kwatera ZHP.

§ 32
1. W ZHP mogą działać środowiskowe, regionalne oraz ogólnopolskie ruchy programowo-metodyczne, skupiające instruktorów, członków zwyczajnych nie będących instruktorami i pełniących funkcje instruktorskie oraz jednostki organizacyjne ZHP.
2. Ruchy programowo-metodyczne stanowią dla ich członków formę współdziałania w celach:
1) doskonalenia programu i metodyki,
2) wymiany doświadczeń i upowszechniania inicjatyw programowych i metodycznych,
3) realizacji konkretnego zadania, inicjatywy społecznej lub kierunku służby.
3. Ruchy programowo-metodyczne podlegają rejestracji. Szczegółowy tryb postępowania w sprawach związanych z wpisem ruchu do rejestru oraz zasady wykreślania ruchu z rejestru określa Główna Kwatera ZHP.

§ 33
1. Hufiec jest terytorialną wspólnotą gromad, drużyn, kręgów i innych podstawowych jednostek organizacyjnych.
2. Hufiec tworzy warunki do działania podstawowych jednostek organizacyjnych przez:
1) budowanie wspólnoty instruktorskiej i wspólnoty gromad, drużyn i kręgów,
2) wychowanie, kształcenie i wspieranie drużynowych i funkcyjnych,
3) pozyskiwanie i motywowanie kadry instruktorskiej,
4) inicjowanie i wzmacnianie działalności programowej i metodycznej podstawowych jednostek organizacyjnych
5) wspieranie gromad, drużyn i szczepów w organizowaniu akcji letniej i zimowej,
6) koordynację, nadzór i systematyczną ocenę podległych jednostek organizacyjnych w zakresie zgodności z celami, zasadami i regulaminami ZHP i metodą harcerską,
7) współpracę z władzami lokalnymi,
8) pozyskiwanie środków finansowych i materialnych.
3. Hufiec tworzy i rozwiązuje komenda chorągwi, po zasięgnięciu opinii zainteresowanych środowisk, wyznaczając jego obszar działania i siedzibę władz.

§ 34
1. Chorągiew jest terytorialną wspólnotą hufców.
2. Chorągiew tworzy warunki do działania hufców i podległych jednostek organizacyjnych przez:
1) budowanie wspólnoty instruktorskiej i wspólnoty hufców,
2) inicjowanie i wzmacnianie działalności programowej i metodycznej,
3) kształcenie kadry instruktorskiej,
4) koordynację, nadzór i systematyczną ocenę komend hufców i jednostek organizacyjnych na szczeblu chorągwi,
5) współpracę z władzami regionalnymi,
6) pozyskiwanie środków finansowych i materialnych.
3. Chorągiew tworzy i rozwiązuje Główna Kwatera ZHP, po zasięgnięciu opinii zainteresowanych hufców, wyznaczając jej obszar działania i siedzibę władz.


ROZDZIAŁ 6.
Władze ZHP, podejmowanie uchwał i decyzji, wybory władz

§ 35
Władzami ZHP są:
1) władze hufca:
a) zjazd hufca,
b) komenda hufca,
c) komendant hufca,
d) komisja rewizyjna hufca,
e) sąd harcerski hufca, jeżeli zjazd hufca dokona jego wyboru;
2) władze chorągwi:
a) zjazd chorągwi,
b) komenda chorągwi,
c) komendant chorągwi,
d) komisja rewizyjna chorągwi,
e) sąd harcerski chorągwi;
3) władze naczelne:
a) Zjazd ZHP,
b) Rada Naczelna ZHP,
c) Przewodniczący ZHP,
d) Główna Kwatera ZHP,
e) Naczelnik ZHP,
f) Centralna Komisja Rewizyjna ZHP,
g) Naczelny Sąd Harcerski ZHP.



§ 36
1. Władze ZHP pochodzą z wyboru.
2. Wybory do władz ZHP odbywają się z zachowaniem następujących zasad:
1) nieograniczona liczba kandydatów,
2) pełne równouprawnienie kandydatów bez względu na płeć i staż członkowski w ZHP.

§ 37
1. Czynne prawo wyborcze mają:
1) instruktorzy pełniący funkcje instruktorskie, mający zaliczoną służbę instruktorską za ostatni rok,
2) członkowie zwyczajni nie będący instruktorami kierujący podstawowymi jednostkami organizacyjnymi.
2. Bierne prawo wyborcze mają instruktorzy, z następującymi ograniczeniami
1) w wyborach na funkcję Przewodniczącego ZHP, Naczelnika ZHP i do sądów harcerskich bierne prawo wyborcze mają wyłącznie instruktorzy w stopniu harcmistrza,
2) nie można łączyć funkcji komendanta hufca z funkcją członka komisji rewizyjnej chorągwi oraz funkcji komendanta chorągwi z funkcją członka Centralnej Komisji Rewizyjnej,
3) w wyborach do komisji rewizyjnych biernego prawa wyborczego nie mają instruktorzy bezpośrednio związani z odpowiedzialnością materialną w danej jednostce,
4) nie można łączyć funkcji:
a) we władzach tego samego stopnia,
b) przewodniczącego komisji rewizyjnej na szczeblu hufca, chorągwi i władz naczelnych,
c) przewodniczącego sądu harcerskiego na szczeblu hufca, chorągwi i władz naczelnych.
3. Funkcję Przewodniczącego ZHP, Naczelnika ZHP, komendanta chorągwi i komendanta hufca można sprawować nie dłużej niż przez 2 kolejne pełne kadencje.

§ 38
1. Wybory do władz odbywają się tajnie, chyba że uprawnieni do głosowania jednogłośnie postanowią inaczej.
2. Za wybranych do władz uważa się tych kandydatów, którzy otrzymali kolejno największą liczbę głosów i więcej niż połowę ważnie oddanych głosów.
3. W razie braku rozstrzygnięcia wyboru z powodu uzyskania przez kilku kandydatów takiej samej liczby głosów, więcej jednak niż połowy ważnie oddanych głosów, przeprowadza się głosowanie uzupełniające na tych kandydatów, w którym o wyborze decyduje zwykła większość głosów.
4. Jeżeli liczba osób wybranych na zasadach określonych w ust. 2 jest mniejsza niż liczba osób wybieranych w skład danej władzy lub liczba wybieranych delegatów, na wakujące miejsca przeprowadza się wybory dodatkowe. Kandydaci, którzy w wyniku wcześniejszych wyborów nie uzyskali więcej niż połowy ważnie oddanych głosów, mogą kandydować ponownie.
5. Wybory władz ZHP są prawomocne bez względu na liczbę uprawnionych obecnych na zjeździe lub zbiórce dokonującej wyboru delegatów na Zjazd ZHP.
6. Delegaci na Zjazd ZHP wybierani są w hufcach lub w rejonach hufców w wyborach jednostopniowych i bezpośrednich.
7. Podstawą do określenia liczby delegatów wybieranych na zjazdy chorągwi i Zjazd ZHP jest liczebność hufców dokonujących wyboru tych delegatów.
8. Rada Naczelna ZHP określa w ordynacji wyborczej szczegółowe zasady i tryb wyboru władz oraz delegatów na Zjazd ZHP, a także uchwala terminarz organizowania zjazdów hufców i chorągwi, w tym zjazdów sprawozdawczych.

§ 39
1. Kadencja władz ZHP trwa cztery lata. Kadencja władz wybranych na zjeździe sprawozdawczym lub zjeździe nadzwyczajnym kończy się w dniu najbliższego zjazdu zwykłego.
2. Mandat członka władz ZHP wygasa z upływem kadencji, a w czasie jej trwania na skutek:
1) ustania członkostwa ZHP,
2) rezygnacji z mandatu,
3) odwołania ze składu władz lub odwołania danej władzy,
4) prawomocnego orzeczenia sądu harcerskiego.
3. Mandat komendanta hufca i komendanta chorągwi wygasa w czasie kadencji także w wypadku nieudzielenia absolutorium przez odpowiedni zjazd sprawozdawczy, a mandat Naczelnika ZHP w wypadku nieudzielenia absolutorium przez Radę Naczelną.
4. Po wygaśnięciu mandatu komendanta hufca, mandaty pozostałych członków komendy hufca wygasają w chwili wyboru nowego komendanta hufca.
5. Po wygaśnięciu mandatu komendanta chorągwi, mandaty pozostałych członków komendy chorągwi wygasają w chwili wyboru nowego komendanta chorągwi.
6. Po wygaśnięciu mandatu Naczelnika ZHP, mandaty pozostałych członków Głównej Kwatery ZHP wygasają w chwili wyboru nowego Naczelnika ZHP.

§ 40
1. Władze ZHP mogą odwoływać członków ze swojego składu oraz uzupełniać swój stan osobowy przez wybór nowych członków. Liczba osób wybranych w skład danej władzy w trakcie kadencji nie może być większa niż połowa liczebności tej władzy określona przez odpowiedni zjazd.
2. W wypadku konieczności dokonania w trakcie kadencji władz naczelnych wyborów uzupełniających – powodujących, że liczba osób wybranych w skład danej władzy w trakcie kadencji będzie większa niż połowa liczebności danej władzy określona przez Zjazd ZHP – dokonuje ich Rada Naczelna ZHP.
3. Odwołanie członka ze składu władz może nastąpić uchwałą z powodu niewypełnienia przez niego przyjętych obowiązków, prowadzenia działalności niezgodnej z prawem, Statutem ZHP i uchwałami władz Związku.
4. Komenda hufca nie może odwołać komendanta hufca. Komenda chorągwi nie może odwołać komendanta chorągwi. Główna Kwatera nie może odwołać Naczelnika ZHP. Rada Naczelna nie może odwołać Przewodniczącego ZHP.

§ 41
1. Władze ZHP sprawują nadzór nad działalnością odpowiednich władz niższego stopnia.
2. W razie prowadzenia działalności niezgodnej z prawem, Statutem ZHP, uchwałami lub decyzjami władz ZHP, władza ZHP wyższego stopnia może zawiesić odpowiednią władzę niższego stopnia na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy.
3. W okresie zawieszenia funkcję dotychczasowej władzy pełni organ tymczasowy, powołany przez władzę wyższego stopnia.
4. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio w wypadku wygaśnięcia mandatu komendanta hufca lub komendanta chorągwi w trakcie kadencji.
§ 42
1. Uchwały władz są podejmowane, jeżeli Statut ZHP nie stanowi inaczej, zwykłą większością głosów, w obecności co najmniej połowy uprawnionych do głosowania. Przy obliczaniu zwykłej większości głosów uwzględnia się tylko głosy oddane za i przeciw uchwale.
2. Uchwały zjazdów hufców i zjazdów chorągwi są ważne bez względu na liczbę osób obecnych i uprawnionych do głosowania.

§ 43
1. Uchwały i decyzje władz ZHP oraz decyzje osób kierujących podstawowymi jednostkami organizacyjnymi ZHP, niezgodne z prawem, Statutem ZHP, uchwałami lub decyzjami władz wyższego stopnia – są nieważne.
2. Nieważność uchwał i decyzji władz hufca stwierdzają właściwe władze chorągwi. Nieważność uchwał i decyzji władz chorągwi stwierdzają właściwe władze naczelne. Nieważność decyzji osób kierujących podstawowymi jednostkami organizacyjnymi ZHP stwierdzają właściwi komendanci.
3. Od uchwały lub decyzji stwierdzających nieważność innej uchwały lub decyzji przysługuje odwołanie do Centralnej Komisji Rewizyjnej ZHP. Rozstrzygnięcie Centralnej Komisji Rewizyjnej jest ostateczne.
4. Nieważność uchwał zjazdów hufców i zjazdów chorągwi stwierdza Rada Naczelna ZHP.
5. Nieważność uchwał i decyzji władz naczelnych ZHP stwierdza Centralna Komisja Rewizyjna ZHP. Rozstrzygnięcie Centralnej Komisji Rewizyjnej jest ostateczne.


ROZDZIAŁ 7.
Władze hufca

§ 44
1. Najwyższą władzą hufca jest zjazd hufca.
2. Zjazd hufca obraduje jako zjazd zwykły, zjazd sprawozdawczy lub zjazd nadzwyczajny.
3. Zjazd zwykły hufca:
1) decyduje o najważniejszych sprawach hufca,
2) przyjmuje program rozwoju hufca,
3) rozpatruje i zatwierdza sprawozdania:
a) komendanta i komendy hufca,
b) komisji rewizyjnej hufca,
c) sądu harcerskiego hufca (jeżeli został wybrany);
4) na wniosek komisji rewizyjnej hufca, podejmuje uchwałę w sprawie absolutorium dla komendanta i komendy hufca za okres pomiędzy zjazdami hufca,
5) wybiera komendanta hufca i na jego wniosek określa liczebność i wybiera pozostałych członków komendy hufca, w tym co najmniej jednego zastępcę komendanta hufca i skarbnika hufca , o ile zjazd hufca zadecyduje o wyborze skarbnika hufca,
6) określa liczebność i wybiera komisję rewizyjną hufca,
7) wybiera delegatów hufca na zjazd chorągwi,
8) może wybrać sąd harcerski hufca,
9) decyduje, czy w bieżącej kadencji wybrać skarbnika hufca.
4. Zjazd zwykły hufca jest zwoływany przez komendanta hufca co cztery lata.



§ 45
1. Zjazd sprawozdawczy hufca odbywa się raz, w połowie kadencji. Szczegółowy terminarz zjazdów sprawozdawczych określa Rada Naczelna ZHP.
2. Zjazd sprawozdawczy hufca:
1) rozpatruje sprawozdanie komendanta i komendy hufca, w tym sprawozdanie finansowe za okres od ostatniego zjazdu zwykłego hufca,
2) rozpatruje opinię komisji rewizyjnej hufca i komendy chorągwi w sprawie przedłożonych sprawozdań,
3) podejmuje, na wniosek komisji rewizyjnej hufca, uchwałę w sprawie absolutorium dla komendanta i komendy hufca za okres od ostatniego zjazdu zwykłego hufca,
4) ocenia realizację uchwał zjazdu hufca,
5) obraduje także nad sprawami właściwymi dla zjazdu nadzwyczajnego hufca, jeżeli wniosek o rozpatrzenie takich spraw został zgłoszony przez komendanta hufca, komisję rewizyjną hufca lub komendanta chorągwi.
3. W wypadku nieudzielenia przez zjazd sprawozdawczy hufca absolutorium komendantowi i komendzie hufca, zjazd wybiera nowego komendanta hufca oraz, na jego wniosek, określa liczebność i wybiera komendę hufca.
4. Zjazd sprawozdawczy hufca jest zwoływany przez komendanta hufca.

§ 46
1. Zjazd nadzwyczajny hufca może zostać zwołany przez:
1) komendanta hufca,
2) komisję rewizyjną hufca,
3) komendanta chorągwi, z własnej inicjatywy lub na żądanie 1/3 członków zwyczajnych pełniących w hufcu funkcje instruktorskie.
2. Zjazd nadzwyczajny hufca obraduje wyłącznie nad sprawami, dla których został zwołany.

§ 47
W zjeździe hufca biorą udział z głosem decydującym członkowie zwyczajni mający przydział służbowy do tego hufca i mający czynne prawo wyborcze.

§ 48
1. W skład komendy hufca wchodzi komendant hufca i co najmniej 3 członków komendy.
2. Komenda hufca:
1) buduje wspólnotę instruktorską oraz wspólnotę podstawowych jednostek organizacyjnych,
2) przyjmuje plan pracy hufca, w tym plan kształcenia, oraz ocenia jego realizację,
3) zatwierdza budżet hufca oraz przyjmuje sprawozdanie z jego realizacji,
4) tworzy warunki do realizacji programu rozwoju hufca,
5) wspomaga, koordynuje i nadzoruje pracę gromad, drużyn i innych jednostek hufca oraz ocenia ich działalność,
6) koordynuje działalność ruchu przyjaciół harcerstwa na terenie hufca,
7) podejmuje uchwały w innych sprawach, wniesionych przez członków komendy,
8) wykonuje inne zadania określone przez Zjazd ZHP, władze naczelne i władze chorągwi.
3. Komendant hufca:
1) kieruje bieżącą działalnością hufca,
2) reprezentuje hufiec,
3) określa organizację komendy hufca i kieruje jej pracą,
4) wydaje rozkazy.
§ 49
1. Komisja rewizyjna hufca jest organem kontrolnym hufca, odpowiedzialnym przed zjazdem hufca.
2. Komisja rewizyjna hufca:
1) czuwa nad zgodnością działania komendanta i komendy hufca oraz jednostek organizacyjnych hufca ze Statutem ZHP i przepisami prawa,
2) sprawuje kontrolę nad działalnością gospodarczą i finansową jednostek organizacyjnych i władz hufca pod względem legalności, rzetelności, gospodarności i celowości,
3) przedstawia komendantowi i komendzie hufca informacje, zalecenia i wnioski,
4) przedstawia zjazdowi hufca sprawozdanie ze swej działalności,
5) przedstawia zjazdowi hufca ocenę działalności wraz z wnioskiem w sprawie absolutorium dla komendanta i komendy hufca,
6) wykonuje zadania kontrolne zlecone przez komisje rewizyjne wyższego stopnia.
3. Komisja rewizyjna hufca liczy co najmniej 3 członków.

§ 50
1. Sąd harcerski hufca rozpatruje sprawy naruszenia Statutu, uchwał lub decyzji władz ZHP przez instruktorów i członków zwyczajnych nie będących instruktorami i pełniących funkcje instruktorskie, z wyłączeniem członków władz hufca, oraz sprawy odwoławcze dotyczące członkostwa instruktorów.
2. Jeżeli zjazd hufca nie dokona wyboru sądu harcerskiego hufca, sądem właściwym dla osób mających przydział służbowy do tego hufca jest sąd harcerski chorągwi.
3. Sąd harcerski hufca liczy co najmniej 3 członków.


ROZDZIAŁ 8.
Władze chorągwi

§ 51
1. Najwyższą władzą chorągwi jest zjazd chorągwi.
2. Zjazd chorągwi obraduje jako zjazd zwykły, zjazd sprawozdawczy lub zjazd nadzwyczajny.
3. Zjazd zwykły chorągwi:
1) decyduje o najważniejszych sprawach chorągwi,
2) przyjmuje program rozwoju chorągwi,
3) rozpatruje i zatwierdza sprawozdania:
a) komendanta i komendy chorągwi,
b) komisji rewizyjnej chorągwi,
c) sądu harcerskiego chorągwi;
4) na wniosek komisji rewizyjnej chorągwi podejmuje uchwałę w sprawie absolutorium dla komendanta i komendy chorągwi za okres pomiędzy zjazdami chorągwi,
5) wybiera komendanta chorągwi i, na jego wniosek, określa liczebność i wybiera pozostałych członków komendy chorągwi, w tym co najmniej 2 zastępców komendanta chorągwi i skarbnika chorągwi,
6) określa liczebność i wybiera komisję rewizyjną chorągwi i sąd harcerski chorągwi,
7) decyduje w innych sprawach zastrzeżonych dla zjazdu chorągwi lub przekazanych mu przez Zjazd ZHP.
4. Zjazd zwykły chorągwi jest zwoływany przez komendanta chorągwi co cztery lata.

§ 52
1. Zjazd sprawozdawczy chorągwi odbywa się raz, w połowie kadencji. Szczegółowy terminarz zjazdów określa Rada Naczelna ZHP.
2. Zjazd sprawozdawczy chorągwi:
1) rozpatruje sprawozdanie komendanta i komendy chorągwi, w tym sprawozdanie finansowe za okres od ostatniego zjazdu zwykłego chorągwi,
2) rozpatruje opinię komisji rewizyjnej chorągwi i Głównej Kwatery w sprawie przedłożonych sprawozdań,
3) podejmuje, na wniosek komisji rewizyjnej chorągwi, uchwałę w sprawie absolutorium dla komendy i komendanta chorągwi za okres od ostatniego zjazdu zwykłego chorągwi,
4) ocenia realizację uchwał zjazdu chorągwi,
5) obraduje także nad sprawami właściwymi dla zjazdu nadzwyczajnego chorągwi, jeżeli wniosek o rozpatrzenie takich spraw został zgłoszony przez komendanta chorągwi, komisję rewizyjną chorągwi lub Naczelnika ZHP.
3. W wypadku nieudzielenia przez zjazd sprawozdawczy chorągwi absolutorium komendantowi i komendzie chorągwi, zjazd wybiera nowego komendanta chorągwi oraz, na jego wniosek, określa liczebność i wybiera komendę chorągwi.
4. Zjazd sprawozdawczy chorągwi jest zwoływany przez komendanta chorągwi.

§ 53
1. Zjazd nadzwyczajny chorągwi może zostać zwołany przez:
1) komendanta chorągwi,
2) komisję rewizyjną chorągwi,
3) Naczelnika ZHP, z własnej inicjatywy lub na żądanie 1/3 komendantów hufców.
2. Zjazd nadzwyczajny chorągwi obraduje wyłącznie nad sprawami, dla których został zwołany.

§ 54
1. W zjeździe chorągwi biorą udział z głosem decydującym:
1) delegaci wybrani przez zjazdy hufców,
2) komendanci hufców,
3) komendant chorągwi.
2. Członkowie ustępujących władz chorągwi biorą udział w zjeździe chorągwi z głosem doradczym.
3. Delegaci na zjazd chorągwi, wybrani przez zjazdy hufców, zachowują ważność mandatów do czasu zwołania następnego zjazdu zwykłego, mając prawo udziału z głosem decydującym w zjazdach sprawozdawczych i zjazdach nadzwyczajnych chorągwi zwoływanych w trakcie kadencji.

§ 55
1. W skład komendy chorągwi wchodzi komendant chorągwi i co najmniej 6 członków komendy.
2. Komenda chorągwi:
1) buduje wspólnotę instruktorską i wspólnotę hufców,
2) przyjmuje plan pracy chorągwi, w tym plan kształcenia, oraz ocenia jego realizację,
3) zatwierdza budżet chorągwi oraz przyjmuje sprawozdanie z jego realizacji,
4) tworzy warunki do realizacji programu rozwoju chorągwi,
5) wspomaga, koordynuje i nadzoruje pracę komendantów hufców, jednostek organizacyjnych i gospodarczych chorągwi oraz ocenia ich działalność,
6) koordynuje działalność ruchu przyjaciół harcerstwa na terenie chorągwi,
7) podejmuje uchwały w innych sprawach, wniesionych przez członków komendy,
8) wykonuje inne zadania określone przez Zjazd ZHP i władze naczelne.
3. Komendant chorągwi:
1) kieruje bieżącą działalnością chorągwi,
2) reprezentuje chorągiew,
3) określa organizację komendy chorągwi i kieruje jej pracą,
4) wydaje rozkazy,
5) wykonuje inne zadania określone w Statucie ZHP oraz przekazane przez władze ZHP.

§ 56
1. Komisja rewizyjna chorągwi jest organem kontrolnym chorągwi, odpowiedzialnym przed zjazdem chorągwi.
2. Komisja rewizyjna chorągwi:
1) czuwa nad zgodnością działania komendanta i komendy chorągwi oraz jednostek organizacyjnych chorągwi ze Statutem ZHP i przepisami prawa,
2) sprawuje kontrolę nad działalnością gospodarczą i finansową jednostek organizacyjnych i władz chorągwi pod względem legalności, rzetelności, gospodarności i celowości,
3) przedstawia komendantowi i komendzie chorągwi informacje, zalecenia i wnioski,
4) przedstawia zjazdowi chorągwi sprawozdanie ze swej działalności,
5) przedstawia zjazdowi chorągwi ocenę działalności wraz z wnioskiem w sprawie absolutorium dla komendanta i komendy chorągwi,
6) wykonuje zadania kontrolne zlecone przez Centralną Komisję Rewizyjną ZHP.
3. Komisja rewizyjna chorągwi liczy co najmniej 5 członków.

§ 57
1. Sąd harcerski chorągwi rozpatruje sprawy naruszenia Statutu, uchwał lub decyzji władz ZHP przez członków władz hufców, instruktorów z przydziałem służbowym do komendy chorągwi i jednostek przez nią powołanych, z wyłączeniem członków władz chorągwi.
2. Sąd harcerski chorągwi jest sądem odwoławczym dla spraw rozpoznawanych: przez sądy harcerskie hufców, przez sąd harcerski chorągwi, który rozpoznawał w pierwszej instancji sprawy instruktorów z hufców, które nie wybrały sądów harcerskich oraz decyzji komendanta chorągwi (komendanta hufca, w którym nie wybrano sądu), w zakresie utraty członkostwa instruktorów.
3. Sąd harcerski chorągwi liczy co najmniej 9 członków.




ROZDZIAŁ 9.
Władze naczelne

§ 58
1. Najwyższą władzą ZHP jest Zjazd ZHP.
2. Zjazd ZHP obraduje jako zjazd zwykły lub nadzwyczajny.
3. Zjazd zwykły ZHP:
1) decyduje o najważniejszych sprawach ZHP,
2) przyjmuje program rozwoju ZHP,
3) uchwala Statut ZHP i dokonuje w nim zmian,
4) rozpatruje i zatwierdza sprawozdania:
a) Przewodniczącego ZHP i Rady Naczelnej ZHP,
b) Naczelnika ZHP i Głównej Kwatery ZHP,
c) Centralnej Komisji Rewizyjnej ZHP,
d) Naczelnego Sądu Harcerskiego ZHP.
5) na wniosek Centralnej Komisji Rewizyjnej ZHP podejmuje uchwały w sprawie absolutorium dla Przewodniczącego ZHP i Rady Naczelnej ZHP oraz Naczelnika ZHP i Głównej Kwatery ZHP za okres pomiędzy zjazdami zwykłymi ZHP,
6) wybiera Przewodniczącego ZHP i na jego wniosek wiceprzewodniczących ZHP,
7) wybiera Radę Naczelną ZHP,
8) wybiera Naczelnika ZHP i, na jego wniosek, określa liczebność i wybiera pozostałych członków Głównej Kwatery ZHP, w tym co najmniej 2 zastępców Naczelnika i Skarbnika ZHP
9) określa liczebność i wybiera Centralną Komisję Rewizyjną ZHP i Naczelny Sąd Harcerski ZHP.
4. Zjazd zwykły ZHP jest zwoływany przez Radę Naczelną ZHP co cztery lata.
5. Uchwałę o terminie i miejscu zjazdu zwykłego ZHP oraz ordynację wyborczą ogłasza się najpóźniej 3 miesiące przed terminem zjazdu.

§ 59
1. Zjazd nadzwyczajny ZHP może zostać zwołany w każdym czasie przez:
1) Radę Naczelną ZHP,
2) Przewodniczącego ZHP,
3) Główną Kwaterę ZHP,
4) Centralną Komisję Rewizyjną ZHP.
2. Zwołanie zjazdu nadzwyczajnego ZHP musi zostać ogłoszone najpóźniej 6 tygodni przed terminem jego rozpoczęcia.
3. Zjazd nadzwyczajny ZHP obraduje wyłącznie nad sprawami, dla których został zwołany.

§ 60
1. W Zjeździe ZHP biorą udział z głosem decydującym:
1) delegaci wybrani w hufcach lub rejonach hufców,
2) komendanci chorągwi,
3) Przewodniczący ZHP,
4) Naczelnik ZHP.
2. Członkowie ustępujących władz naczelnych biorą udział w Zjeździe ZHP z głosem doradczym.
3. Delegaci na Zjazd ZHP wybrani w hufcach lub rejonach hufców zachowują ważność mandatów do czasu zwołania następnego zjazdu zwykłego ZHP, mając prawo udziału z głosem decydującym w zjazdach nadzwyczajnych ZHP zwoływanych w trakcie kadencji.

§ 61
1. Rada Naczelna ZHP jest władzą uchwałodawczą stowarzyszenia.
2. Rada Naczelna ZHP:
1) w okresie pomiędzy zjazdami ZHP decyduje o podstawowych sprawach Związku,
2) decyduje w sprawach systemu metodycznego, kierunków pracy wychowawczej i pracy z kadrą,
3) zajmuje stanowisko wobec społecznie ważnych problemów,
4) ocenia realizację uchwał Zjazdu ZHP i uchwał własnych,
5) określa wysokość składek członkowskich,
6) rozpatruje sprawozdania Naczelnika ZHP i Głównej Kwatery ZHP, sprawozdania z wykonania budżetu Związku, w tym budżetu Głównej Kwatery, ocenia jej działalność i, na wniosek Centralnej Komisji Rewizyjnej ZHP, podejmuje co roku uchwałę w sprawie absolutorium dla Naczelnika ZHP i Głównej Kwatery ZHP,
7) w okresie pomiędzy zjazdami wybiera Przewodniczącego ZHP i na jego wniosek wiceprzewodniczących ZHP, Naczelnika ZHP i - w wypadku określonym w § 40 ust. 2 - członków pozostałych władz naczelnych,
8) decyduje w sprawach członkostwa ZHP w innych organizacjach,
9) ustanawia odznaczenia i tytuły honorowe Związku,
10) wykonuje inne zadania określone w Statucie.
3. W wypadku nieudzielenia przez Radę Naczelną ZHP absolutorium Naczelnikowi ZHP i Głównej Kwaterze ZHP, Rada Naczelna wybiera nowego Naczelnika ZHP oraz, na jego wniosek, określa liczebność i wybiera Główną Kwaterę ZHP.
4. Rada Naczelna ZHP zbiera się co najmniej 2 razy w roku. Zwołuje ją Przewodniczący ZHP lub osoba przez niego upoważniona. Radę Naczelną może zwołać także Centralna Komisja Rewizyjna z własnej inicjatywy lub na wniosek 1/3 członków Rady albo 1/3 komendantów chorągwi.
5. W obradach Rady Naczelnej uczestniczą z głosem doradczym Naczelnik ZHP i pozostali członkowie Głównej Kwatery ZHP, przedstawiciele Centralnej Komisji Rewizyjnej ZHP i Naczelnego Sądu Harcerskiego ZHP oraz komendanci chorągwi.
6. Rada Naczelna sama określa swoją organizację i sposoby działania.

§ 62
1. Rada Naczelna składa się z:
1) Przewodniczącego ZHP,
2) 1-3 wiceprzewodniczących ZHP,
3) 30–40 członków Rady Naczelnej wybieranych przez Zjazd ZHP.
2. Liczbę członków Rady Naczelnej wybieranych przez Zjazd ZHP z poszczególnych chorągwi, a także szczegółowe zasady wyborów określa każdorazowo Zjazd ZHP.
3. W wypadku wygaśnięcia w trakcie kadencji mandatu członka Rady Naczelnej, wybór uzupełniający jest dokonywany przez Radę Naczelną na wniosek delegatów na Zjazd ZHP z właściwej chorągwi.

§ 63
1. Przewodniczący ZHP stoi na straży jedności, zasad ideowych i tradycji ZHP.
2. Przewodniczący ZHP:
1) reprezentuje Związek na zewnątrz w zakresie swoich kompetencji,
2) kieruje działalnością Rady Naczelnej,
3) nadaje odznaczenia i tytuły honorowe Związku, nie zastrzeżone dla innych władz ZHP.
3. Przewodniczący wykonuje swoje zadania przy pomocy wiceprzewodniczących ZHP.

§ 64
1. Główna Kwatera ZHP jest zarządem ZHP.
2. W skład Głównej Kwatery wchodzi Naczelnik ZHP oraz co najmniej 6 członków Głównej Kwatery.
3. Główna Kwatera ZHP kieruje działalnością ZHP, a w szczególności:
1) tworzy warunki do realizacji programu Związku,
2) wykonuje zadania określone w Statucie ZHP, uchwałach Zjazdu ZHP i Rady Naczelnej ZHP,
3) przyjmuje plan pracy Głównej Kwatery i plan kształcenia ZHP,
4) uchwala, na wniosek Naczelnika ZHP, budżet Związku, w tym budżet Głównej Kwatery,
5) może przedkładać Radzie Naczelnej ZHP projekty uchwał,
6) podejmuje uchwały o nabywaniu, zbywaniu i obciążaniu majątku nieruchomego ZHP,
7) deleguje przedstawicieli do reprezentowania Związku w innych podmiotach gospodarczych, w których ZHP ma udziały, oraz w fundacjach,
8) powołuje i likwiduje centralne jednostki organizacyjne Związku,
9) uchwala regulaminy wewnętrzne i instrukcje ZHP, nie zastrzeżone dla innych władz ZHP, w tym regulaminy i instrukcje dotyczące:
a) zasad tworzenia i działania podstawowych jednostek organizacyjnych ZHP,
b) zasad tworzenia i działania hufców i chorągwi,
c) zasad organizacji pracy komendanta i komendy hufca oraz komendanta i komendy chorągwi,
d) zasad prowadzenia działalności finansowo-gospodarczej przez jednostki ZHP,
e) zasad pracy kapelanów oraz ich współdziałania z komendami;
10) podejmuje uchwały w sprawach wniesionych przez członków Głównej Kwatery,
11) wspomaga, koordynuje i nadzoruje pracę komendantów i komend chorągwi, centralnych jednostek organizacyjnych i gospodarczych ZHP oraz ocenia ich działalność,
12) koordynuje działalność ruchu przyjaciół harcerstwa,
13) powołuje i odwołuje ciała doradcze – rady, komisje i celowe zespoły robocze,
14) decyduje o zatrudnianiu pracowników biura Głównej Kwatery.
4. Naczelnik ZHP:
1) reprezentuje ZHP na zewnątrz,
2) określa organizację i zasady działania Głównej Kwatery ZHP oraz kieruje jej pracą,
3) powołuje i odwołuje kierowników jednostek organizacyjnych i gospodarczych utworzonych przez Główną Kwaterę ZHP,
4) wydaje rozkazy,
5) wykonuje inne zadania określone w Statucie lub przekazane przez Zjazd ZHP albo Radę Naczelną ZHP,
6) zarządza majątkiem i prowadzi gospodarkę finansową przy pomocy Skarbnika ZHP.

§ 65
1. Centralna Komisja Rewizyjna ZHP jest naczelnym organem kontrolnym ZHP, odpowiedzialnym przed Zjazdem ZHP.
2. Centralna Komisja Rewizyjna czuwa nad zgodnością działania władz ZHP ze Statutem ZHP i przepisami prawa, sprawuje kontrolę nad działalnością gospodarczą i finansową ZHP pod względem legalności, rzetelności, gospodarności i celowości. W tym zakresie przedstawia właściwym władzom ZHP informacje, zalecenia i wnioski, a Zjazdowi ZHP sprawozdanie oraz ocenę działalności wraz z wnioskami w sprawie absolutorium dla Przewodniczącego ZHP i Rady Naczelnej ZHP oraz Naczelnika ZHP i Głównej Kwatery ZHP.
3. Centralna Komisja Rewizyjna może zlecać realizację zadań kontrolnych komisjom rewizyjnym chorągwi i hufców.
4. Centralna Komisja Rewizyjna liczy co najmniej 15 członków.
5. Centralna Komisja Rewizyjna uchwala regulamin pracy komisji rewizyjnych ZHP.

§ 66
1. Naczelny Sąd Harcerski ZHP rozpatruje sprawy naruszenia Statutu, uchwał lub decyzji władz ZHP przez członków władz naczelnych ZHP i członków władz chorągwi oraz instruktorów z przydziałem służbowym do Głównej Kwatery ZHP i jednostek przez nią powołanych.
2. Naczelny Sąd Harcerski jest sądem odwoławczym dla spraw rozpoznawanych w pierwszej instancji przez Naczelny Sąd Harcerski, sądy harcerskie chorągwi oraz od decyzji Naczelnika ZHP w zakresie utraty członkostwa instruktorów.
3. Naczelny Sąd Harcerski dokonuje wykładni Statutu ZHP.
4. Naczelny Sąd Harcerski liczy co najmniej 11 członków.
5. Naczelny Sąd Harcerski uchwala regulamin sądów harcerskich określający ustrój sądów harcerskich, ich szczegółowe kompetencje i tryb postępowania.
6. Sądy harcerskie są niezawisłe w orzekaniu.
7. Postępowanie przed sądami harcerskimi jest dwuinstancyjne.


ROZDZIAŁ 10.
Majątek, gospodarka

§ 67
1. Majątek Związku stanowią jego fundusze oraz prawa i składniki majątkowe. Majątek ZHP powstaje ze składek członkowskich, darowizn, zapisów i spadków, dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku Związku, dochodów z ofiarności publicznej oraz dotacji i innych środków przekazanych na prowadzenie zadań i akcji zleconych przez organy publiczne oraz podmioty gospodarcze.
2. Majątek ZHP służy działalności statutowej Związku i nie może być użyty do celów lub w sposób sprzeczny ze Statutem ZHP.

§ 68
1. Składka członkowska ZHP jest powszechna i obowiązkowa dla wszystkich członków ZHP.
2. Rada Naczelna ZHP określa wysokość składek członkowskich, zasady ich zbierania i podziału pomiędzy jednostki harcerskie oraz tryb rozliczania, a także zasady i tryb udzielania ulg i zwolnień.

§ 69
1. Osobami upoważnionymi w imieniu ZHP do składania oświadczeń woli w zakresie praw i obowiązków majątkowych są Naczelnik ZHP i Skarbnik ZHP działający łącznie.
2. Naczelnik ZHP i Skarbnik ZHP mogą udzielać pełnomocnictw innym osobom, mogą też wyrażać zgodę na udzielenie dalszych pełnomocnictw przez osobę umocowaną. W każdym wypadku wymagane jest współdziałanie dwóch upoważnionych osób.
3. Udzielenie pełnomocnictw wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności.

§ 70
1. W sprawach ze stosunku pracy w imieniu pracodawcy występuje Naczelnik ZHP.
2. W stosunku do Naczelnika ZHP w imieniu pracodawcy występuje Przewodniczący ZHP.
3. Naczelnik ZHP może udzielać pełnomocnictw w sprawach ze stosunku pracy, może też wyrazić zgodę na udzielenie dalszych pełnomocnictw przez osobę umocowaną z zastosowaniem § 69 ust. 3.

§ 71
1. ZHP prowadzi działalność gospodarczą dla realizacji celów statutowych we własnych jednostkach lub przez uczestnictwo w działalności innych podmiotów gospodarczych.
2. Sposób prowadzenia działalności gospodarczej i finansowej ZHP określają obowiązujące przepisy prawa oraz wewnętrzne regulaminy i instrukcje ZHP wydawane przez Główną Kwaterę ZHP.
3. Działalność gospodarcza i finansowa ZHP jest prowadzona na podstawie budżetu obejmującego rok kalendarzowy.



ROZDZIAŁ 11.
Postanowienia końcowe

§ 72
1. Uchwałę w sprawie zmiany Statutu podejmuje Zjazd ZHP większością 2/3 głosów w obecności co najmniej połowy delegatów.
2. Uchwały w sprawie zmiany nazwy, połączenia z innym stowarzyszeniem, rozwiązania ZHP podejmuje Zjazd ZHP większością 2/3 głosów w obecności co najmniej 3/4 delegatów.


patrz także: Statut na stronach GK ZHP

źródło: Chorągiew Białostocka



Patrz także: